Kembang Papastén

Nu ngajepat hareupeun teu eureun diteuteup. Hayang mah ceurik lolongséran. Hayang nangkeup pageuh. Mun teu inget kana purwadaksi.

Ku teu sangka. Sakapeung ngarasula ka nu Maha Kawasa. Naha téga meunggaskeun asih kuring nu keur meujeuhna moho. Keur meujeuhna ngawowoy kahayang Apa. Naon waé kahayang Apa teu weléh ditedunan. Dapon Apa senang. Dapon Apa bagja ningali kuring. Ku téga megatkeun kasono kuring nu karék disulam. Rumasa simpay silaturahmi kakara anyar diraksa. Can panceg opat  purnama.

Taunan kuring ngajauhan Apa. Bonganna. Enya bongan ceuk ukuran kuring kétang. Da meureun ceuk Apa mah bagja tinekanan. Naon anu kaimpleng ku kuring téh pasalia jeung lelembutan Apa.

Apa nu héman. Nu daria. Nu nyaah ka kulawarga. Nu dipicinta ku kuring ti baheula mula saacan Apa jatukrami jeung Mamah --sesebutan keur indung kuring nu anyar. Mamah, sesebutan sopan kaayeunakeun. Pan baheula mah kuring téh teu weléh nyebut si nurustunjung. Si indung téré. Sesebutan lamun ku kuring dipikiran kaayeunakeun mah kacida pisan teu pantes kaluar tina biwir kuring. Putra Apa nu nyangking titél sarjana. Kaberung ku napsu. Rasa keuheul ka Apa, bongan teu nurut kahayang kuring. Naon atuh kahayang kuring?

Nyawad Apa jatukrami jeung Ceu Tati. Umurna géséh jauh jeung Apa. Asa pantes kénéh disebut anak batan pamajikan. Éta anu sabenerna nyababkan kuring pajauh jeung Apa. Kahayang mah Apa ngadahup nu saumuran méh bisa silihargaan, silitalingkeun, silititipkeun diri. Sieun... Enya sieun Apa ukur dijadikeun alat ku Ceu Tati. Salila ieu Apa dipihéman ku Ibu almarhun ogé ku palaputra. Inggis kahayang Apa nyandingkeun Ceu Tati, nyababkeun hal séjén anu matak Apa teu sugema. Kumaha lamun teu nyaah, kumaha lamun ukur mirit duit Apa. Kumaha lamun. Ah, sakabéh kasalempang anu timbul lantaran kuring kacida nyaah ka Apa.

Naha atuh Apa bet teu nurut kana kahayang kuring? Mun Apa nurut sarta milih Mamih Titin tatangga anu sarua aya duriat meureun kuring moal ngajauhan. Nu antukna Apa bendu ka kuring, majar geus ngahalang-halang kahayang Apa. Kuring nu keras, guntreng sababaraha kali. Nepi ka pamustungan kuring ngejat ti imah bari jeung nyarita ka Apa. Moal deui nincak bumi. Duh.... Enyaan kuring geus ngajaheutkeun manah Apa.

Remen Apa nelepon. Nitah kuring ka lembur. Tapi tara ieuh dienyakeun. Telepon ti Apa ukur  dijawab sacukupna. Tara uah aéh, kumaha séhat heunteuna. Antukna Apa capéeun, eureun neleponan kuring. Padahal lamun baheula keur normal mah teteleponan téh remen. Malah sok aya kana sajamna. Apa capétang nyaritakeun sawahna, hasilna jeung réa-réa deui. Kuring gé sok resep ngabandungan dongéng Apa nu taya sudana.  

Naha Gusti bet misahkeun Ibu jeung Apa. Mundut Ibu tipayun, misahkeun asih Apa nu kacida. Nepi ka sabaraha lila Apa taya cekelan. Apa lir ibarat langlayangan nu kapakan, kakalayangan taya tujuan. Apa nu salilana dalit jeung Ibu dina urusana sagala. Salila ieu  tempat neundeun kasalempang, karémpan, kasusah Apa taya lian iwal ti Ibu. Ibu minangka wadah sagalana pikeun Apa. Bangbaluh ti nu leutik nepi ka nu gedé tumplek ka Ibu. Nepi ka Apa tara katingali rémpan jeung melang. Ibu mampuh mépéndé jeung ngenyed Apa lamun  aya pasualan.

Sok reueus ka Ibu nu pinter ngalelemu Apa. Antukna barudak ningali yén kahirupan Ibu jeung Apa éstuning sapapait samamanis sabagja sacilaka. Duanana silipikahéman. Silihargaan. Masalah ukur dikemu ku duaan. Anak-anakna tara ieuh nyarahoeun aya pasualan nanaon. Aranjeunna hirup senang runtut raut sauyunan.           

Kakeuheul ka Apa saeutik-saeutik leyur. Basa Apa remen nganjang ka imah. Jauh-jauh ti kampung datang ka kota. Kadang nyorangan kadang jeung mamah. Mimindengna mah nyorangan kétang, majar sono ka Bagus anak kuring.

“Min, Apa rumasa salah. Lamun sakira Apa geus nguciwakeun hidep, Apa ménta hampura,” hiji waktu Apa nyarita. Katingali panonna beueus. Kuring nu asalna haré-haré, mimiti ngadéngékeun Apa. Mimiti merhatikeun kaayaan Apa. Karék ayeuna kuring ningali Apa kalawan gemet. Gusti na kamanakeun ieu haté? Kolot kuring anu geus cetuk huis, anu kulitna geus karijut, nu geus katingali leungeuna lilinieun bet dijauhan?

“Apa hampura nya, Min,” Apa nyarita deui, leungeun katuhu mencétan leungeun nu kénca.  Kuring neuteup Apa. Nu ayeuna awakna orot. Jauh ti saacan ngadahup. Gusti enyaan kuring jolédar ka kolot. Harita kuring ngagabrug pageuh. Nyegruk na lahunan Apa. 

Ti dinya kuring léah. Nu biasana Apa datang ka imah. Tibalik. Kuring datang ka imah Apa. Mun libur ngahajakeun wé datang. Naon anu disangka-sangka ku kuring éstuning teu katempo. Rumah tangga Apa jeung Mamah runtut-raut.

Ngamangpaatkeun waktu ku cara enya-enya pikeun nyugemakeun Apa. Hayang ngubaran waktu kamari anu jauh jeung Apa. Susuganan ku éta cara bisa ngurangan dosa kuring. Kahayang Apa sagalana teu weléh dicumponan. Kanyaah kuring kabéh tamplok ka Apa téh lain bohong. Untung boga salaki anu bageur, ngarti kana kahayang kuring. Malah manéhna anu salila ieu ngélingan.

“Meungpeung aya kolot. Alus kacida mun nepungan Apa. Hadé goréng ogé kolot,” Kang Yudi salaki kuring geus mawa robahna sikep kuring ka Apa. Saeutik-saeutik kerasna haté jadi lééh.

Tapi ning kahayang nyenangkeun Apa teh teu lila. Poé ayeuna nu dipincinta geus aya hareupeun, ngajepat teu usik teu malik. Kahayang mah Apa wakca cara nu enggeus enggeus naon atuh katugenah Apa? Kunaon, Pa? Apa mullih teu aya  tanda. Taya kembang papastén anu biasana aya, pikeun kuring sadar yén nu dipincinta bakal mulang ka kalanggengan. Ninggalkeun kuring. Mun nyaho mah kuring téh rék leuwih micinta Apa, leuwih merhatikeun Apa.

Kuring asa diheulang. Apanan poé kamari téh kuring karék panggih jeung Apa. Sempal guyon di dieu. Enya di rohang ieu pisan  kuring jeung Apa ngaheureuyan Bagus nu umurna karék tilu taun. Kumaha Apa ngaheureuyan budak kuring nepi ceurik. Geus ceurik diupahan dipangku digaléntoran.

“Engki baong nya. Hampura Engki nya kasép. Didungakeun ku Engki sing sehat, soléh, nyaah ka Ibu. Jagoan Engki mah kudu bisa nyugemakeun kulawarga.”

Éta tepung panungtung kuring. Teu... teu aya tanda Apa rék ninggalkeun. Ngan aya béja saeutik ti tatangga. Yén cenah Apa geus lila gering ngan tara dirasa. Ubarna cukup ku leuleumpangan ka kebon ka sawah. Aya ogé nu nyarita yén rumah tangga Apa téh teu manggih kabagja. Béja anu saenyana kadéngé ku kuring ti sanggeus Apa ngadahup. Ngan tara ieuh diwaro ku kuring. Komo waktu kuring geus hadé jeung Apa, tara aya kedal ti Apa kumaha sabenerna rumah tanggana.

Mun aya nu ngomong kalakuan Mamah kitu kieu. Kuring nu sok keuheulna, sok mamatahan ka nu nyaritana, yén éta bohong. Kasaksian ku kuring Apa kacida nyaahna ka Mamah kitu sabalikna. Antukna nu ngaromong gé bosen sorangan. Tiis ceuli hérang panon rarasaan téh. Perkara Apa nu sakapeung gégéroh wadah. Ceuk kuring mah wajar, bukti kasatiaan salaki ka pamajikan. Gotong royong. Da kuring jeung salaki gé kitu. Apa mémang robah, béda keur Ibu jumeneng anu sagala hayang dikawulaan. Tapi pan éta mah lahir ti jiwa Apa sorangan tanpa paksaan. 

Pa, lamun Apa teu bagja salila ieu naha tara aya kecap sungkawa? Di mana anjeun nyumputkeun semu jeung kasalempang? Ah, kakara ayeuna kuring sadar. Naon pangna Apa remen nitah mawa Bagus ka kuring. Meureun keur nyieuhkeun bangbaluh. Sungkawa Apa bakal leungit ku ocon jeung incu. Hampura Apa, naha kuring bet teu engeuh?

Perkara batur nu ngagogoréng Mamah. Pasti kuring teu ngeunah. Pan Mamah téh pilihan Apa. Indung kuring hartina. Yakin, Apa bagja kacida. Perkara batur anu ngomongkeun kumaha sabenerna Apa jeung Mamah. Moal didéngé, Pa. Nu penting ayeuna Apa bagja di kalanggengan.

Beungeut Apa némbongan. Rumanggieung datang nyorangan ka imah kuring. Hayang niis cenah. Hayang reureuh saheulaanan. Sono ka incu. Kuring ngegebeg. Gustii, naha kuring bet jolédar? Naha kuring bet teu ngarti kumaha kaayanaan kolot harita. Apa diantepkeun nyorangan digugulung tunggara. Boa Apa salila ieu butuh batur pikeun pakukumaha. Ngan kuringna teu ngarti. Nu antukna Apa kemba, tara balaka ka sasaha. Kasalempang, kahariwangna disidem ku sorangan dapon anak anakna senang. Dapon kanalangsa jeung  katunggarana teu katingali ku nu lain.

“Apaaa.”***    

-Keur diri nu ditalimbeng sono-

Carpon Dongeng Cinta

DONGENG CINTA

Carpon Yus R. Ismail

Mimiti ningali manéhna téh basa aya riungan Panglawungan 20 di YPK. Panglawungan 20 téh kumpulan anu dialajar ngarang carpon. Kuring salaku saurang-urangna murid anu carponna can kungsi dimuat di koran atawa majalah, diuk di juru jajaran kadua.

Harita, Kang Yadi Karyadipura, pangarang ti Majalaya, keur ngadadarkeun prosés kreatifna. Sok resep, sakapeung molohok, ngabandungan dongéng para pangarang anu geus moyan téh. Téh Diwul alias Dian Wulan, Ceu Yuyun Yulistiani, Ambu Tiktik Rusyani, Néng Tuti Rohimah, Abah Fendy Sy Citrawarga, Néng Firda Aulia, Kang Jejen Zailani War, Kang Agus R. Munggaran, bagilir ngadongéngkeun pangalaman ngarang jeung tips-trikna sangkan produktif ngarang jeung karanganna hadé.

Kang Yadi Karyadipura téh pangarang kameumeut kuring. Enya ogé nyaritakeun cinta atawa jurig sok aya sari-sari bodorna. Matak ti menit kahiji anjeunna biantara, kuring manco-manco waé, enya ogé diuk di juru bari di tukang. Tapi saukur lima welas menit kituna téh. Apan terusna mah aya manéhna téa asup ka rohangan riungan. Sanggeus uluk salam téh ngajengjen sakedapan, imut aya ku manis, unggeuk (sigana mah ka Kang Yadi).

Rarasaan mah kuring kaleungitan pangacian sakedapan mah. Éta waé naon anu diomongkeun Kang Yadi Karyadipura, henteu kadéngé sakecap-kecap acan. Rasa jeung pikir téh kabéngbat ku manéhna. Jangkungna meujeuhna keur ukuran mojang mah, ngan bet begang. Kurudung kayas nyurup jeung baju bodasna najan gombrang (duka meunang nginjeum duka euweuh ukuran baju anu pas da begang téa). Erokna warna biru sahéab panjang nepi kana mumuncangan. Tas gandong ngadaplok dina tonggongna, tayohna eusina buku jeung Al-Qur’an. Rarasaan, tangtungan mojang siga kitu mah asa jajar pasar. Tapi duka kumaha, ieu haté bet teu bisa dibangbalérkeun. Aya anu ngadalingding ngahariring, aya anu nyambuang aambungeun. Aya rasa anyar dina dada.  

“Laila, ka dieu,” ceuk salah saurang anggota Panglawungan 20.

**

Duka kumaha, riungan Panglawungan 20 harita mah bet kumejot hayang geura balik. Nepi ka kamar kontrakan, gutrut wé ngarang carpon. Tangtu waé carpon cinta ngeunaan Laila. Dua jam anggeus. Ahéng. Acan kungsi kuring mah ngarang gancangna kawas kitu. Biasana sapoé sapeuting acan anggeus, kudu waé dituluykeun poé iraha deui mah. Atuh diilo deui, diédit deui, dipapayus deui, sabulan hiji carpon téh kakara wani ngirimkeun ka koran atawa majalah.

Tapi harita mah Ahéng. Ngan dua jam carpon téh réngsé. Dibaca deui, ukur menerkeun salah ketik, henteu aya anu diédit jeung dipapayus. Haté téh geus cop. Dikirimkeun waé ka majalah Mangle. Dua minggu ti harita, ngagebeg basa maca iber dina grup facebook Pamedalan Sastra Sunda. Kang Roy Rukmana anu ngiberan téh, carpon kuring dimuat. Hayangna mah surak bari ajrag-ajragan. Puguh atuh, geus welasan carpon dikirim ka koran jeung majalah, henteu hiji-hiji acan anu dimuat. Geus putus-harepan tadina mah ngarang téh. Ngan ku resep, geus leler mah kahanjelu, nya ngarang deui waé.

Haté bungangang téh leuwih-leuwih deui basa edisi minggu hareupna carpon téh dibahas ku Ang Taufik Rahayu, editor lulusan Unpad anu keur meumeujeuhna nanjung. Carpon cinta anu kemba, cenah. Kuring seuri. Cinta mah apan kemba. Da kecap mah pamohalan nepi kana cinta.

Dina riungan Panglawungan 20 dua minggu saterusna, haté bungangang téh henteu bisa dicaritakeun. Kecap téh asa coréngcang pikeun nyaritakeun rarasaan kuring. Laila nyampeurkeun, terus diuk hareupeun kuring.

“Ieu téh Kais téa, nya?” pokna mani halimpu. “Saé pisan carponna.”

Henteu wasa pikeun neuteup. Cureuleuk panonna, kareueut imutna, cahayaan pameunteuna, asa geus nyampak dina haté kuring.

“Kersa enjing nganteur abdi ka Toga Mas?” pokna deui. “Hoyong mésér novel Kambing Dan Hujan.”

**

Dangdan téh asa sataker kebek. Maksud téh, mandi heula disabun jeung diangir. Baju beresih meunang ngistrika. Sebrot ku parfum. Kitu dangdan sataker kebek téh. Carita kuring jeung Laila asa arék batu turun keusik naék. Ti kamar kontrakan ka sisi jalan tempat angkot balawiri téh kuring leumpang heula mapay gang jeung sisi walungan. Di sisi tempat runtah kuring ngarénjag. Tina tumpukan runtah aya anu ngageroan. Horéng téh anjing budug.

Kuring gigisik sababaraha kali. Kulit leungeun diciwit. Naha bener anu ngomong téh anjing budug? Tapi da enya anjing budug bari begang téh nyampeurkeun, leumpangna rarampéolan, bru wé deukeut suku kuring.

“Tulungan, kuring téh langlayeuseun,” ceuk anjing budug. “Aya samingguna saukur ngalétakan seungit tulang. Krisis dahareun kuring téh. Aya anu miceun sirah lauk ogé, kakara ungas-ingus, aya anu maléngpéng. Tempo tah, biwir mani jontowor.”

Kuring gigideug. “Hampura, henteu boga dahareun. Kuring keur rusuh,” pok téh. Tapi barang neuteup anjing budug, bet aya anu nyaliara kana sakujur awak. Rasa laparna, halabhabna, nyerina, hinana, nyanyautanna, bet karampa ku rasa. Rasa manéhna téh horéng nyaliara dina rasa kuring.

Basa anjing budug téa ungas-ingus kana suku kuring, awak téh bet teu wasa ngejat saeutik-eutik acan. Ari kituna, naon kakuatan raga lamun jiwa geus kabandang. Ahéng. Kuring bet ngaleutikan. Rarasaan téh kuring jadi roti. Harita kuring ningali aya siki jambu ngalayang kabawa angin. Siki jambu tina tangkal di sisi walungan. Jambu panggedéna dina éta tangkal, anu pangbunina di puncer, anu beulah bakat ku gedé, sasiki-sikina murag, ngalayang katebak angin, pluk kana awak kuring. Awak kuring anu keur dihénggoy ku anjing budug. Ponyo. Nepi ka dilétakan réméhna.

“Nuhun, Bageur. Bagja hirup téh. Sugema najan jadi anjing budug,” ceuk anjing budug. “Kunaon kuring bisa ngomong, sabab tadina mah kuring téh jelema. Tadi peuting kuring téh ngimpi, ngimpi jadi anjig budug anu mangbulan-bulan kalaparan. Ari hudang, bet ngaléos téh ka tempat runtah. Rarasaan kuring, anu ditéangan téh aya di dieu. Ari pék téh da enya.”

Kuring henteu némbal. Apan kuring mah geus jadi roti. Bubur roti di jero beuteung anjing budug. Tapi kuring ogé bet sugema. Bet bagja.

“Naha anjeun ogé ngarasakeun rasa anu sarua?” ceuk anjing budug deui. “Pok atuh ngomong, da roti gé wenang ngomong.”

Kuring reuwas. Tapi anu aya dina haté téh ngabekas ogé. “Enya, sarua. Kuring ogé apan tadina mah jelema. Naha saha ngaran anjeun téh?” ceuk kuring.

“Laila.”

**

Anjing budug téh meureun henteu biasa dahar roti. Duka pedah beuteungna reuwaseun, mangbulan-bulan henteu kungsi seubeuh, duka pedah roti mah kadaharan deungeun-deungeun, ngan purucut téh méncrét di sisi walungan. Kuring jeung siki jambu nampuyak dina taneuh. Taneuh anu terus ngamemenan siki jambu jadi sirungan, dahanan, ngajangkungan. Da puguh ngahiji babarengan, rasa kuring ogé bet nyaliara dina tangkal jambu. Tangkal jambu anu terus kembangan.

Hiji poé aya anu huang-hieng ngurilingan awak kuring. Tungtungna eunteup dina kembang. Oh, horéng nyiruan.

“Sampurasun, Bageur. Meunang lamun kuring nyeuseup cai néktar dina kembang anjeun?” ceuk nyiruan téh.

“Rampés. Puguh waé atuh, pék atuh geura seuseup,” tembal kuring atoh.

Géték mah puguh basa nyiruan nyeuseup téh. Tapi haté asa leuwih ti bagja. Naon kasebutna lamun leuwih ti bagja? Sanggeus seubeuh nyeuseup, nyiruan téh ngahanju.

“Hatur nuhun, Bageur,” ceuk nyiruan bari ngalimba. “Hirup téh asa dirungrum kabagjaan. Aya anu ngaguruh dina dada hayang dikedalkeun.”

“Nya, atuh pok geura kedalkeun,” témbal kuring panasaran. Bet cangcaya, naha bisa manéhna ngedalkeun rasa?

“Ku nyeuseup cai néktar tina kembang anjeun, kuring téh bisa ngahasilkeun madu. Madu anu... saha atuh anu henteu nyaho kana khasiat madu.”

“Kuring gé nyaho éta mah. Ngan sakitu anu ngaguruh dina dada téh?”

“His, lain éta. Puguh anu ngaguruh mah, terusna ngahiliwir, terusna nyaksrak saawak-awak, henteu kakedalkeun.”

“Naha?”

“Sigana lain keur kedalkeuneun,” ceuk nyiruan. “Henteu sanggup ngedalkeunana. Sakali deui, hatur nuhun.”

“Ih, anu nuhun mah kuduna kuring. Apan ku anjeun laha-loho kana kembang kuring téh bakal ngajadikeun buah. Buah anu seger, hasiat vitaminna, matak nyéhatkeun pikeun anu daharna.”

Nyiruan téh bet ngalimba. Neuteup anu ngeyembeng dina juru panonna, terus nyurucud dina pipina, kuring bet milu ngangres. Bet ngarasakeun naon anu ngadalingding dina atina. Enya gening, naon anu ngawirahma dina dada téh henteu bisa kawakilan ku kecap anu mayak salega awak.

“Horéng ari cinta, saukur bisa ningali cinta,” ceuk nyiruan bet gumeter. “Ti mangsa ngawujud jelema terus salin jinis cara ayeuna, anu karasa saukur cinta.”

“Baruk, naha kungsi ngawujud jelema?” témbal téh asal pok, da puguh geus nyampak dina awak kanyaho kawas kitu téh. “Naha saha jenengan téh mangsa ngawujud manusa?”

“Laila.”

**

Ku alpukahna nyiruan, kuring anu asalna mangkak terus semu nu layu, padahal asak ngajadi pentil. Kanyaah daun, dahan, taneuh, jeung sakabéhna, ngajadikan kuring jambu anu pikauruyeun. Sabada bareubeu terus ngonéngan, ngabeureuman. Mangsa harita asa diteungteuingan ku angin anu ngaragrageun kuring, ngalayang, plung wé ka solokan. Umpalan cai mawa diri kuring duka arék ka mana. Tapi ah, saukur sakolébat rarasaan kawas kitu téh. Da puguh dina angin ogé apan saukur aya manéhna. Saukur manéhna.

Di hiji leuwi aya anu keur sibeungeut. Basa kuring ngangkleung ka hareupeunana, kuring dirawu. “Alhamdulillah, mangpoé-poé henteu manggih dahareun. Ieu jambu sakieu asak jeung melenghirna,” pokna semu ngagerentes. Tapi kakara ogé sagégél, manéhna ngarénjag. “Astagfirullah, nanaonan ari kuring. Jambu ieu téh pasti aya anu bogana. Pasti aya anu bogana. Naha kuring bet wawanianan ngadaharna bari henteu amit henteu bébéja.”

Tungtungna kuring disakuan. Lalaki keur meujeuhna belekesenteng téh leumpang ngagedig mapay sisi walungan. Cenah manéhna téh geus mangbulan-bulan ngumbara. Cenah kudu gancang manggihan anu boga tangkal jambu ngarah gancang bisa ngadahar buahna. Lapar kacida manéhna téh, tapi henteu wanieun neruskeun ngadahar jambu. Da jambu pasti aya anu bogana. Pasti aya anu bogana.

Lantaran ti poé tepi ka minggu henteu kapanggih waé saha anu boga tangkal jambu, leumpang Lalaki Belekesenteng téh ngendoran, tungtungna ngalénghoy. Sanggeus langlayeuseun kakara kapanggih saha anu boga tangkal jambu sisi walungan téh. Jelema beunghar, sodagar anu boga perkebunan jambu satungtung deuleu. Rébuan pagawéna purah ngipuk, nyéboran, nepi ka panénna. Atuh pabrik olahan tina jambu ngajungkiring tanding gunung. Si bapa beunghar téh molohok barang Lalaki Belekesenteng ngadongéngkeun maksudna.

“Kumargi kitu, hapunten abdi atos nyégét ieu jambu. Salajengna abdi wakca waé, ieu jambu badé disuhungkeun. Mugia diridokeun sareng dihalalkeun,” ceuk Lalaki Belekesenteng.

“Meunang ku Abah dihampuran, ogé éta jambu dibikeun. Tapi aya pasaratanana.”

“Baruk, naha naon pasaratanana?”

“Ujang kudu daék ngawin anak Abah. Tapi anak Abah mah lolong, pireu, jeung lumpuh.”

Lalaki Belekesenteng téh ngahuleng. Manéhna ngarasa salah geus wani-wani nyégét jambu anu lain hakna. Lantaran éta, tanjakan pribumi téh disanggupan. Walimah dilaksanakeun kalayan ramé. Hajat rongkah urang perkebunan jambu, mangrébu pagawé saruka bungah. Sabada walimah, basa manggihan pangantén awéwé di kamar pangantén, Lalaki Belekesenteng téh ngarénjag deui waé. Horéng pamajikanana téh lain lolong henteu nempo tapi tara tempa-tempo anu lain tempoeunana. Lain pireu teu nyarita tapi tara umang-omong anu lain omongeunana. Lain lumpuh teu ngaléngkah tapi tara lungkah-léngkah ka tempat anu salah. Anu geulis salami ieu dipingit di lebet kamarna, ngantos-ngantos panutan ati.

“Geulis, lantaran jambu ieu, urang ngahiji. Mangga, urang pesék ku duaan.”

Anu geulis nampanan jambu sabeulah. Enya, kuring téa apan jambu téh. Mani ni’mateun pangantén téh ngadahar kuring.

“Kais, Jungjunan, kumaha pamandangan di luar kamar téh saleresna?” saur nu geulis, halimpu.

“Pamandangan di luar kamar mah saukur aya anjeun. Saukur aya Anjeun, Laila.”

**

Pamulihan, November 2017 / taun anyar 2018